محمد موسوى
5
مجموعه پيك شفا ( عوارض داروهاى سنتى " مصلح يا ترميم كننده ها " ) ( فارسى )
ابهل ، نوعى سرو كوهى گرم و خشك در دوم و جالينوس در سوم گفته است . مضر معده و حلق و مصلح آن عسل است . مضر جگر حار و مسقّط جنين و مصلح آن خولنجان و حماماست . مقدار خوراك آن تا 3 درم است . مشابه آن به وزن آن جوز السّر و مثل آن ، سليخه است . در تلطيف مشابه آن دارچينى است . اترج نوع صغير آن ترنج و نوع كبير آن بالنگ است . پوست زرد آن گرم در اول و خشك در دوم و بعضى گرم در دوم نيز گفتهاند . گوشت آنكه در زير پوست زرد آن است و شيرين مىباشد سرد و تر در دوم و آنچه ترش است سرد و خشك در سوم و بعضى در اول سرد و تر گويند و در اين امر ميان علما اختلاف است . شكوفهء آن در آخر دوم گرم و خشك است . مضر جگر و دماغ در مزاجهاى گرم و مصلح آن عسل و بنفشه مىباشد و مقدار مصرف آن تا 5 درم است . اثلق ، فنجنكشت گرم و خشك در دوم و بعضى در سوم خشك و بعضى در دوم سرد و در اول خشك دانستهاند . مضر كليه و سردردآور و مصلح آن صمغ عربى است و اصولا بهتر است با صمغ عربى مصرف شود . مقدار خوراك آن يك مثقال است . احريص ، گل كافشه ، گل خنق ، رنگ زعفران ، كاجيره در سوم گرم و در دوم خشك است ولى نوع بستانى آن در دوم گرم و در اول خشك مىباشد . سردردآور و مضر طحال و مفسد معده و مصلح آن عسل است مقدار خوراك آن